Ir o contido principal
inicio
  • Consulta do dicionario
  • Resultados do proxecto
  • Bibliografía
  • Fontes
  • Histórico
  • Acceso investigadores
esglcaeupt-ptastan

Toponomasticon Hispaniae

 

O Toponomasticon Hispaniae ten como obxectivo o estudo e divulgación dun corpus seleccionado de nomes de lugar de todo o territorio español e portugués e, ao mesmo tempo, o establecemento de bases metodolóxicas firmes para o estudo da toponimia. Está composto por seis subproxectos coordinados, radicados en diferentes universidades españolas, que reúne máis de 60 integrantes. De cada un dos nomes de lugar realizarase unha ficha toponímica, con información xeográfica, etnográfica, histórica, cartográfica e lingüística; esta última incluirá a etimoloxía, forma fónica, motivación, clasificación semántica, cognados, xentilicios e seudoxentilicios. A partir das fichas de cada topónimo deseñarase unha ficha panhispánica en que se condensará a evolución de cada étimo cos resultados nos diversos territorios. En ambas as fichas disporanse enlaces hipertextuais que posibilitarán buscas en múltiples direccións.

Subproxecto 1a

O subproxecto “Toponimia de Galicia e Portugal” articúlase en dous equipos, o de Galicia e o de Portugal, con cadansúa delimitación territorial e lingüística (galego e portugués).

Para esta primeira fase estudiaranse 444 topónimos galegos e 100 portugueses, entre os cales se encontran macrotopónimos (en Galicia, concellos do Nomenclátor oficial de 2003), corónimos, orónimos, hidrónimos e talasónimos.

Para a escolla procurouse a súa representatividade lingüística e xeográfica. A aparente desproporción entre o número dos nomes galegos e os portugueses atende á enorme densidade toponímica de Galicia: como é sabido, cun 6% do territorio español, contén case o 35% das entidades de poboación do nomenclátor oficial; no que toca a Portugal, supera nuns dez mil o número total de núcleos nos nomenclátores respectivos.

 

Topónimos destacados do grupo

Faro
pt
Odeleite
A Coruña
gl
Iria Flavia
Pontevedra
gl
Aldán
Castelo Branco
pt
Alvelos
Beira Litoral
pt
Leiria
Minho
pt
Viana do Castelo
Trás-os-Montes
pt
Miranda do Douro
Trás-os-Montes e Alto Douro
pt
Bragança
Pontevedra
gl
Covelo
Lugo
gl
Eirexalba
Lugo
gl
Dona Orraca
Porto – Vila Real
pt
Marão

Forma de cita:

[Autor/a]:
"Topónimo",

en Toponimia de Galicia e Portugal (PID2020-114216RB-C61), proxecto integrado en Toponomasticon Hispaniae, financiado polo MCIN/AEI/10.13039/501100011033/. http://toponhisp.org 

 
Integrantes
Membros do equipo de investigación
Ana Boullón
IP
Universidade de Santiago de Compostela
Gonzalo Navaza
UVigo
Equipo de traballo
Paula Bouzas
Universität Göttingen
Luz Méndez
Real Academia Galega
Antón Palacio
UVigo
Andrea Santiso Arias
IES Lama das Quendas, Chantada
Esperança Cardeira
Universidade de Lisboa
Maria Alice Fernandes
Universidade do Algarve
Carlos Rocha
Centro de Linguística da Universidade de Lisboa

Subproxecto 1b

Este subproxecto ocúpase da toponimia de Asturias, León, Zamora e Salamanca. Unha boa parte deste territorio pertence ao dominio lingüístico asturiano-leonés. As linguas implicadas son o asturiano e o castelán. Seleccionouse para a primeira fase un total de 240 topónimos do conxunto do territorio atendendo á densidade toponímica, ao volume e tradición de estudos toponímicos e á maior representatividade do dominio que supón o caso de Asturias pola súa situación no que respecta á vitalidade, transmisión e respaldo administrativo da lingua asturiana. Na selección procurouse unha representación dos diferentes tipos de topónimos segundo a división tradicional de topónimos de base antroponímica e topónimos de base léxica (con posible motivación hidronímica, oronímica, fitonímica etc.). 

Topónimos destacados do grupo

Salamanca
es
Cilleros el Hondo
Salamanca
es
Cilloruelo
Salamanca
es
Beconuño
Salamanca
es
Berganciano
Zamora
es
Flechas
Salamanca
es
Flecha, La
Zamora
es
Losacio
Zamora
es
Molezuelas de la Carballeda
es
Agadones
Zamora
es
Abejera
Zamora
es
Friera de Valverde
Salamanca
es
Cantaracillo

Forma de cita:

[Autor/a]:
"Topónimo",

en Toponimia asturiano-lleonesa, proyectu integráu en Toponomasticon Hispaniae

Integrantes
Membros do equipo de investigación
Toribio Fuente Cornejo
Universidad de Oviedo
Pascual Riesco Chueca
Universidad de Sevilla
Claudia Elena Menéndez Fernández
Universidad de Oviedo
Equipo de traballo
Ana María Cano González
Universidad de Oviedo
José Luis García Arias
Academia de la Llingua Asturiana
Héctor García Gil
Academia de la Llingua Asturiana

Subproxecto 2a

O subproxecto "Toponimia de Aragón, Cantabria e La Rioja" forma parte do proxecto xeral Toponomasticon Hispaniae. A súa zona de estudo abrangue tres rexións sucadas polo río Ebro, desde o seu nacemento en Cantabria ata o seu curso medio en La Rioja e Aragón. Este é un territorio que ten como lingua común o castelán, se ben no caso de Aragón existen tamén o aragonés e o catalán como linguas propias, circunstancia que outorga ao proxecto un interese especial desde unha perspectiva lingüística.

O obxectivo é estudar 250 topónimos; en concreto, 50 por cada unha das 5 provincias que conforman as tres rexións, abarcando nomes de poboacións, corónimos, orónimos e hidrónimos, ademais dalgúns talasónimos no caso de Cantabria. Deste xeito, preténdese contribuír ao coñecemento profundo da toponimia de España dentro do macroproxecto mencionado.

Topónimos destacados do grupo

La Rioja
es
Ocón
La Rioja
es
Pradejón
La Rioja
es
Quel
Huesca
ca
Tolba/Tolva
Huesca
ca
Sagarras Altas
Huesca
es
Almúnia de Sant Llorenç
Huesca
ca
Sagarras Baixas
Huesca
ca
Lluçars/Luzás
Huesca
es
Castigaleu
Huesca
ca
Fals/Falç
Huesca
es
Puyarruego
Huesca
es
Esplús

Forma de cita:

[Autor/a]:
"Topónimo",
Integrantes

Contamos con la colaboración y asesoramiento de otros colegas no integrados en el proyecto formalmente.

Membros do equipo de investigación
Javier Giralt Latorre
IP
Universidad de Zaragoza
Francisco Javier Terrado Pablo
Universitat de Lleida
Carlos Ángel Rizos Jiménez
Universitat de Lleida
Equipo de traballo
José Luis Ramírez Sádaba
Universidad de Cantabria, jubilado.
Alberto González Rodríguez
IES Santa Clara de Santander
Marcelino Cortés Valenciano
IES Las Llamas de Santander
Jesús Vázquez Obrador
Universidad de Zaragoza

Subproxecto 2b

O subproxecto "Toponimia das zonas central, sur e insular atlántica" é unha parte do proxecto xeral Toponomasticon Hispaniae, en que nos embarcamos un grupo de docentes e investigadores. 

A nosa zona de estudo é extraordinariamente ampla e complexa, distante e distinta, pois esténdese desde o norte de Castilla ás Islas Canarias, abarcando case por enteiro ambas as Castillas, Extremadura, Andalucía, todo un amplo territorio que ten en común o ter a lingua española como lingua romance única na actualidade. 

Trátase, pois, dun proxecto ambicioso e difícil en que intentaremos continuar o labor iniciado por grandes predecesoras coma un elo no proxecto inmenso de describir e coñecer profundamente a toponimia de España, moi rica e moi plural.

Topónimos destacados do grupo

Valladolid
es
Torrecilla de la Abadesa
Badajoz
es
Tres Gatitos
Ciudad Real
es
Cienfuegos, Loma de
Guadalajara
es
Cuarenta Fanegas
Ciudad Real
es
Cincuenta Fanegas
Valladolid
es
Treinta Pinos
Sevilla
es
Dos Hermanas
Madrid
es
Catorce Olivas
Ciudad Real
es
Quince Carrascas
Toledo
es
Mil Hambres
Valladolid
es
Veinte Iguadas, Las
Sevilla
es
Trecevueltas, Arroyo

Forma de cita:

[Autor/a]:
"Topónimo",
Integrantes

Contamos con la colaboración y asesoramiento de otros colegas no integrados en el proyecto formalmente.

Membros do equipo de investigación
Emilio Nieto Ballester
UAM
B. Mª Sanz Alonso
U. Valladolid
Jairo Javier García Sánchez
Universidad de Alcalá (UAH)
Equipo de traballo
José Antonio González Salgado
Campo Arqueológico de Mértola, Portugal
M. Montilla Lillo
IGN

Subproxecto 2c

Número de topónimos: 268 (Navarra: 111 / Álava: 56 / Bizkaia: 55 / Gipuzkoa: 46).

Criterios empregados para a elección de topónimos: 

O primeiro criterio á hora de elixir os topónimos foi que os nomes das provincias e das súas capitais estiveran presentes. 

O segundo criterio ten que ver co carácter dos nomes: nas catro provincias hai orónimos, hidrónimos e nomes de poboación, e tamén corónimos tradicionais. 

O terceiro criterio está relacionado coa etimoloxía dos topónimos, especialmente no caso de nomes de poboación: intentouse que houbera topónimos en orixe deantroponímicos e topónimos que nun prinicipio foran descritivos. En todos eles pretendeuse incluír nomes que teñan sufixos -vivos ou non- característicos da nosa toponimia. 

O cuarto criterio ten que ver coa presenza do romance, especialmente en Álava e Navarra, e en menor medida en Bizkaia. É dicir, elixíronse topónimos de orixe eusquérica e topónimos de orixe latina ou romance.

 

Topónimos destacados do grupo

Nafarroa / Navarra
es
Aritzu
Bizkaia
es
Muxika
Bizkaia
es
Amorebieta-Etxano / Zornotza
Araba / Álava
es
Estarrona / Eztarroa
Bizkaia
es
Erandio
Nafarroa / Navarra
es
Ziordia
Araba / Álava
es
Mendixur / Mendíjur
Nafarroa / Navarra
es
Iturmendi
Nafarroa / Navarra
es
Urdiain
Nafarroa / Navarra
es
Olatzagutia
Bizkaia
es
Derio
Nafarroa / Navarra
es
Zubiri

Forma de cita:

[Autor/a]:
"Topónimo",
Integrantes
Membros do equipo de investigación
Patxi Xabier Salaberri Zaratiegi
UPNA

Subproxecto 3

Este subproxecto forma parte do proxecto xeral Toponomasticon Hispaniae. A súa zona de estudo é a rexión este da Península Ibérica, entre os ríos Ter, Llobregat, Segre, Ebro, Túria, Júcar e Segura (Catalunya, Comunitat Valenciana, Illes Balears, Murcia, Albacete, Cuencia). A lingua maioritaria da zona é o catalán-valenciano, aínda que existen tamén zonas de lingua aranesa en Catalunya, e castelá, na zona oeste da Comunidade Valenciana -variedades aragonesas e murcianas-, na rexión de Murcia -variedade murciana- e nas provincias de Albacete e Cuenca.

Topónimos destacados do grupo

VALENCIA
es
València / Valencia
Barcelona
ca
Sant Julià de Vilamirosa
ca
Barranc de Carraixet
VALENCIA
ca
Rambla de Poio
Girona
ca
Palau de Santa Eulàlia
Almería
es
Aljambra, La
Lleida
ca
Timor
Barcelona
ca
Sant Esteve de Vila-setrú
Granada
es
Elvira, Sierra
Barcelona
ca
Canet (de Mar)
Barcelona
ca
Bellulla
Barcelona
ca
la Geltrú

Forma de cita:

[Autor/a]:
"Topónimo",
Integrantes
Membros do equipo de investigación
Emili Casanova
IP
UV
Mar Calvo Lambru UV
José Enrique Gargallo UB
Xaverio Ballester Góme
UV
Antoni Ordinas Grau
UIB
Antonio Constan Nava
UV
Equipo de traballo
Albert Turull Rubinat
UdL
Àngela Buj Alfara
doctora
Assumció Rehués Estivill
doctora
Enric Ribes i Marí
Director de l’Oficina d’Onomàstica de l’IEC
Fèlix Bruguera
doctor
Joan Anton Rabella Ribas
doctor
Cap de l'Oficina d'Onomàstica de l'Institut d'Estudis Catalans
Joan Barberà i Ibiza
doctor
Joan Mateu Bellés
catedrático de Geografia jubilado
Jordi Joan Cassany Bates
doctor
Maite Mollà Vilaplana
Tècnica superior de la AVL
Mar Batlle Gutiérrez
doctor
Institut d’Estudis Catalans
Robert Pocklington Freakley
doctor por la Cambridge University
Vicent Cabanes Fitor
doctor jubilat
Vicent Terol Reig
doctor Director Archivo Municipal de Ontinyent
Xavier Gomila Pons
doctorando IES Joan Ramism Maó-Comisión de Toponimia de las Illes Balears

Toponomasticon Hispaniae

Biblioteca do Instituto Geográfico Nacional, CC BY 4.0 ign.es

Mapa indicador da División Xudicial de España e Portugal e Illas Adxacentes

Tomas Monteverde (1884), Biblioteca do Instituto Geográfico Nacional, CC BY 4.0 ign.es

Ministerio de ciencia
Xunta de Galicia
Instituto da Lingua Galega
UPNA
UAM
Universidad de Zaragoza

O proxecto I+D+I Toponomasticon Hispaniae está financiado polo MCIN/AEI/10.13039/501100011033/. A presente aplicación contou cunha axuda para a consolidación e estruturación de unidades de investigación competitivas da Xunta de Galicia (ED431C 2021/20).

Menú del pie

  • Políticas de privacidade
  • Políticas de cookies
  • Contacto
-
-
-
-